تهدید نرم امروزه موثرترین ، کارآمدترین ، کم هزینه ترین صورت تهدید و در عین حال خطرناک ترین نوع تهدید است .
مقدمه :
هرگاه ایمان و اعتقاد به باورهای دینی در جامعهای تقویت شود، این جامعه و حكومت شكستناپذیر خواهند شد.
بازداشتن از راه خدا و عبودیت براساس آیه 19 از سوره هود «الذین یصدون عن سبیلالله و یبغونها عوجا» از كج و معوج نشان دادن آن توسط جریان باطل نشات میگیرد كه میتوان آن را همان جنگ نرم دشمن خواند. تفاوت جنگ نرم با جنگ سخت و نیمه سخت، تفاوت در استفاده از ابزارهایی مثل ابزار رسانهای، ابزار دیپلماتیك و در یك كلمه » ابزار فرهنگی» است.
مقابله با جنگ نرم، نیازمند خودشناسی است و تا خودشناسی محقق نشود، حتی اگر چیزی به نام دشمن بیرونی هم نباشد، نمیتوان دشمن را شناخت.
جنگ نرم دشمن توسط سردمدار اصلی آن (ابلیس) تا ظهور امام زمان(عج) ادامه دارد. آن چه در این میان جلب توجه میكند، پیچیدهتر شدن جنگ نرم در گذر زمان است كه در عصر پیامبر(ص)، شیطان از همه تجربهها، مخالفتها و مقابلهها با جریان حق بهره میگیرد، از اینرو، فرمایش پیامبر(ص) كه «هیچ پیامبری مانند من اذیت نشد» پیچیدگی و دامنه هجوم نرم دشمن، گستردگی آن به لحاظ وسعت میدان هجوم و تاكتیكهای به كار گرفته شده را نشان میدهد.
پیشینه جنگ نرم
در یک تحقیق و پژوهش تاریخی از لابلای اسناد و مدارک ، چنین به نظر میرسد که جنگ نرم و مفاهیم همسان از قبیل عملیات روانی ، جنگ روانی ، قدرت نرم ، جنگ سفید و .... قدمتی به اندازه حیات بشری دارد . ن.ع نگاه ، زاویه دید ، ارتباط چهره به چهره و غیر کلامی ساده ترین و البته قدیمی ترین روشهای عملیات روانی و جنگ نرم است .
جنگ نرم با تغییر چهره و مختصات تئوریک جدید خود بعد از شروع جنگ سرد cold warو در اوج آن یعنی در دهه 1970 با مشارکت اساتید برجسته علوم سیاسی و علوم ارتباطات از جمله : جوزف نای ، هارولدلاسول ، جان کالینز ، اعضای برجسته آژانس اطلاعات مرکزی امریکا (سیا) central intelligence agencyو فرماندهان ارشد پنتاگون با تاسیس مرکزی تحت عنوان « کمیته خطر جاری » طراحی ، تدوین و عملیاتی شد که مهمترین هدف آن بمباران تبلیغاتی علیه بلوک شرق و بویژه شوروی بود که ظاهرا بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی این کمیته به « کمیته صلح جاری » تغییر کرده و همچنان فعال است و کانون تهاجمات روانی آن جهان اسلام و به ویژه جمهوری اسلامی ایران و هواداران منطقه ای آن از جمله حزب الله ، حماس و کشورهای دوست ایران می باشد .
نمونه های تاریخی :
الف : تاریخ اسلام و قرآن :
1- تقابل حضرت آدم و حوا با شیطان . شیطان در گمراه کردن انسان از همه شیوه های خود بهره میگیرد شیوه های مانند سیاست در کمین ، سیاست گام به گام ، سیاست پیگیری مداوم و سیاست هجوم جمعی و همه جانبه .
ب: مصداق تاریخی :
2- قدیمی ترین روایت پیرامون جنگ نرم به نبرد کیدئون با ماد می باشد . که در این جنگ ، سپاهیان کیدئون با افزایش چندین برابری مشعل های لشکریان ، باعث فریب و ترس مادها شدند و در نتیجه بدون هیچ درگیری به پیروزی دست یافتند .
ج: جمهوری اسلامی ایران:
3- انتخابات ریاست جمهوری
حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری در سال 88 که به دلیل کج فهمی و بی درایتی رهبران کذایی گروه موسوم به گروه مجعول سبز، با ادعای دروغین رسانه های غربی بویژه شبکه های ماهواره ای ( BBC فارسی و صدای آمریکا VOA) تحت عنوان تقلب در انتخابات زمینه های آشوب و اغتشاشات خیابانی را برای مدت کوتاهی سازماندهی و براه انداختند و در این میان رسانه های گروهی صهیونیزم بین الملل نقش هدایتگری و رهبرب منحرفین را بعهده داشته اند .
بنابر این میتوان يكی از ويژگیهای جنگ نرم غلبه با استفاده از روشهای مكارانه دانست و افزود: دشمن به دليل آنكه در جبهههای ديگر استحقاق پيروزی ندارد، سرمايهگذاری زيادی در جنگ نرم میكند.، دشمن میخواهد شكستهای خود در جبهههای ديگر را در جنگ نرم جبران كند و اين جنگ ناشی از ضعف دشمن است.
در قرآن كريم تهاجم نرم دشمن نيز نشان داده شده است، مشركان و منافقين در جنگ نرم هر چند از ابزار غير خشونتآميز استفاده میكنند اما همان اهداف سلطهگری خود را دارند، يكی از مهمترين ابزار آنها در ابتدای اسلام استفاده از شايعه بود، در قرآن نمونههای زيادی از شايعات دشمن عليه پيامبر(ص)، مسلمانان و اسلام آمده است.تضعيف جبهه حق از سوی منافقين از ديد قرآن مخفی نمانده است، از همان ابتدای رشد اسلام، تلاش دشمن برای محو اين دين با استفاده از ابزار فيزيكی و نرم دنبال شد، تاريخ اسلام مملو از عملكرد نفاقآميز دشمنان و استفاده از شايعه، تهمت، تمسخر و جوسازی عليه مسلمانان بوده است.صورتبندیهای اين جنگ نرم در تاريخ بشريت زياد است، در واقع هر گامی كه برای اصلاح انسانها برداشته میشود، اشكال مختلفی از روشهای مقابله از سوی اهل باطل ايجاد میشود، در آيات و داستانهای قرآن نيز اين صحنه تقابل به خوبی تبيين شده است،
قرآن اين تصور را كه دشمن در گذشته تنها با جنگ فيزيكی به ميدان آمده بود، رد میكند و به مخاطب خود میفهماند كه دشمن زيركانه از بهترين ابزار خود استفاده میكرد، با توجه به آنكه در زمانهای گذشته مردم نسبت به امروز از اهداف دشمنان آگاه نبودند، مديريت پيامبران و صالحان در اين تقابل به خوبی مشخص میشود. ، لذا جنگ نرم برای مسلمانان واژه غريبی نیست .
از آن جايي كه در جنگ نرم همه گروه ها و اقشار يك جامعه به ويژه خواص و رهبران، مخاطب پيام هستند، لازم است تا خواص با ايجاد بستري مناسب، زمينه بصيرت زايي و بصيرت افزايي در توده هاي مردم را فراهم آورند و اجازه ندهند تا دشمنان با هنجارشكني، اهانت و ديگر شيوه ها مردم را به سمت و سوي غفلت كشانند و با اختلاف و تفرقه به اهداف ناپاك دست يابند .چون ریشه جنگ نرم در انحراف افکار است . والسلام علی من اتبع الهدی
تعریف جنگ نرم
تهدیدهای صورت گرفته و طراحی شده بر ضد جریان حق از سوی جریان باطل، از سه طریق صورت میپذیرد:
تهدید سخت: این نوع تهدید، عموما در عرصه مرزها و حوزههای برونمرزی صورت میپذیرد. ابزار این تهدید، نیروهای نظامی و مسلح هستند و هدف از این تهدید، انهدام تاسیسات حیاتی و اقتصادی یگانهای مسلح و تهدید تمامیت ارضی جناح حق بوده كه دوره آن كوتاه است.
تهدید نیمه سخت: این نوع تهدید در عرصه داخلی، سازمانها و ستادهای یك كشور صورت میگیرد. ابزار آن، روشهای براندازی مانند گسترش دامنه تحریمها است و هدف آن، تخریب امنیت اقتصادی است كه در یك پروسه میانمدت شكل میگیرد.
تهدید نرم: این تهدید عموما در عرصههای گوناگون فرهنگی، اجتماعی و سیاسی شكل گرفته و ابزار كاربردی آن هم ناتوی فرهنگی در قالب ابزارهای دیپلماسی عمومی، روانی و رسانهای است. هدف آن، تضعیف ثبات امنیت اجتماعی و فرهنگی بوده و دوره آن نیز بلند مدت است، از اینرو، میتوان تهدید یا براندازی نرم را تلاش دشمن، برای تسلط كامل در ابعاد گوناگون یك جامعه دانست،
جنگ نرم، روشي است كه در طول تاريخ از سوي اشخاص و جوامع نسبت به ديگري به كار رفته و مي رود. در اين روش، آن چه هدف قرار مي گيرد، اعتقادات، عواطف و احساسات انسان هاست؛ زيرا فروپاشي شخصيت و ترور آنها، باارزش تر از ترور اشخاص و از ميان بردن فيزيكي آنان است؛ زيرا هرگاه شخصيت ها از ميان رفت به عنوان بردگاني بي مزد در خدمت اهداف استثماري دشمنان قرار مي گيرند و آنان مي تواند از خدمات و منابع شخصيت هاي ترور شده بهره گیرند .
خداوند در آياتي چند به مسئله جنگ نرم در ابعاد مختلف آن پرداخته است. يكي از ابعادي كه در قرآن به آن توجه ويژه شده، شيوه هاي مقابله با جنگ نرم است. در اين آيات، افزون بر تحليل و تبيين جنگ نرم و اهداف آن، توصيه هايي براي مقابله با آن بيان شده است. يكي از توصيه هاي قرآن، مقابله به مثل و در مراتبي شديدتر، حذف فيزيكي دشمنان و کشتن آنان است .
روش شناسي رفتارها در آموزه هاي قرآن
يكي از بخش هاي تحليلي قرآن، ارتباط تنگاتنگي با روش شناسي رفتارهاي دشمنان دين و اسلام دارد. در آموزه هاي قرآني كه به دشمن شناسي اختصاص يافته، به روش هاي آنان نيز اشاره مي شود و با بيان اين نكته كليدي و اساسي كه ميان آنان تشابه قلوب وجود دارد، بر تكرار رفتارهاي آنان در طول تاريخ بشريت تأكيد مي شود. از اين رو وقتي سخن از تكرار تاريخ به ميان مي آيد، به يك معنا همان همانندي در فكر و انديشه و عمل است كه در شرايط و مقتضیات یکسان عمل میکند ، هر چند که ابزارها ی آن تغییر میکند .
همه دشمنان پيامبران در طول تاريخ، به سبب مشابهت در انديشه و احساس، كنش و واكنش هاي يكساني داشته اند. گزارش و بازخواني تاريخ از سوي قرآن به اين معناست كه مومنان به بصيرتي دست يابند كه رفتار دشمنان را شناسايي كنند و مقابله با آن را بشناسند و براساس آن رفتار كنند؛ زيرا تكرار پندارها و افكار و اعتقادات پوچ و رفتارهاي ضدهنجاري و ضدعقلاني و ضدعقلايي، واكنش هاي يكساني را اقتضا مي كند كه قرآن براساس تسلط و احاطه كامل بر انسان و فطرت و رفتارهایش ارایه میدهد .
در هر روشي، شيوه هاي گوناگوني از سوي دشمن به كار گرفته مي شود كه بايد با شناخت ظرفيت ها و مقتضيات زماني و مكاني، شيوه هاي مقابله به آن شناخته و به كار گرفته شود.
بصيرت زايي و بصيرت افزايي
قرآن مهم ترين روش دشمن در جنگ نرم را روشي مي داند كه هدف از آن قرار دادن مخاطب پيام ها در غفلت، جهل و تحليل نادرست و نارواست. بخشي از اين هدف به وسيله شبكه هاي عنكبوتي شايعه سازي و شايعه پراكني پيگيري مي شود. ايجاد گروه هاي اخباري يكي از روش هاي آنان است كه يك مطلب دروغ و ناروا را چنان از منابع متعدد و متنوع و گوناگون تكرار مي كنند كه مخاطب آن را ناخودآگاه باور كند. به سخن ديگر تواترسازي خبر يكي از مهم ترين روش هايي است كه دشمن در جنگ نرم از آن به خوبي بهره مي گيرد. در اين روش، دشمن خبري دروغ را مي سازد و از زبان افراد مختلف تكرار مي كند تا براي توده هاي مردم بلكه خواص نيز باورپذير باشد. همين روش را در عصر پيامبر(ص) در جنگ احد با شايعه سازي و شايعه پراكني كشته شدن پيامبر(ص) آزمودند به طوري كه در يك لحظه همه لشكر اسلام از جنگ بازماند و حتي بسياري از خواص به سبب باوركردن آن از صحنه جنگ گريخته و و در پی عافیت رفتند .
باورپذيري از طريق تواترسازي خبر دروغين و شايعه، شيوه اي است كه حتي خواص را فريب مي دهد. شبكه هاي عنكبوتي كه هر خبري را از يك ديگر تكرار مي كند، باورپذيري را آسان مي كند. به عنوان نمونه وقتي روزنامه هاي زنجيري و شبكه عنكبوتي رسانه هاي ماهواره اي و اينترنتي يك مطلب را در اشكال مختلف تصويرسازي مي كنند، باورپذيري آن آسان مي شود. در اين روش از غرقه سازي كه در علوم روان شناسي اجتماعي مورد استفاده قرار مي گيرد، به خوبي استفاده مي شود. غرقه سازي مخاطب از طريق همه رسانه هاي شنيداري و ديداري مي تواند مردم را در حالتي از غفلت قرار دهد كه از تفكر درباره ماهيت خبر و صدق و كذب آن بازماند.
راهكار قرآن براي مقابله با شايعات
قرآن به اين نكته توجه مي دهد كه راه مقابله با تواترسازي ازطريق شايعه براي پذيرش خبر نادرست و دروغ، آن است كه با هرگونه شايعه سازي به شدت مقابله شود وشايعه پراكنان مجازات شوند و تهديد به مجازات در دنيا و آخرت گردند. در اين ميان بصيرت زايي و بصيرت افزايي در ميان مردم بسيار اهميت دارد. به اين معنا كه با گزارش از واقعيت ها و شفاف سازي، اجازه داده نشود تا دشمن با دراختيار گرفتن نياز خبرجويي فطري بشر، با بيان يك دروغ در ميان چند حقیقت و واقعیت ، فکر و احساس مخاطبان را در اختیار گیرد .
قرآن در تحليل و تبيين روش شناسي رفتار دشمنان اسلام در جنگ نرم، در آيه 46 سوره نساء به رفتار يهوديان در تحريف واقعيت ها و اتهام زني و جابه جائي حق و باطل اشاره مي كند و به مومنان نسبت به اين شيوه هاي دشمنان توجه و هشدار مي دهد.
دشمنان منافق در اين راه براي اين كه شخصيت پيامبر را شخصيتي به دور از كمال و تعادل و سلامت جلوه دهند، به زود باوري و خوش
ضرورت افشاگري بموقع
آياتي از قرآن به اين مهم توجه مي دهد كه افشاگري به هنگام و درست مي تواند تبليغات مسموم دشمن را دفع كند و اجازه بهره گيري را به دشمن ندهد. از جمله اين آيات آياتي است كه:
1- درباره افترا به حضرت يوسف (ع) پرداخته است. (يوسف آيه 26)
2- افشاي به هنگام طرح ترور پيامبر (ص) كه نقشه منافقان قديم و جديد بود، از سوي خداوند موجب مي شود تا آنان در انجام آن ناكام شوند و نتوانند به مقاصد شوم خود برسند. (توبه آيات 64 و 65)
3- افشاگري به هنگام خداوند درباره اخنس بن شريق اشاره كرد كه با اظهار دوستي ظاهري نسبت به اسلام و پيامبر (ص)، عداوت دروني داشته و مي كوشيد تا با نهان سازي كينه خود، اهدافش را عملي سازد. (بقره آيه 204 )
4- خداوند در آياتي از جمله 11و 41 و 82 سوره مائده به افشاگري به هنگام طرح هاي ترور و توطئه هاي يهوديان نسبت به پيامبر (ص) مي پردازد و هدف آنان از فرستادن جاسوساني جهت تحريف و تكذيب سخنان پيامبر (ص) را رسوا مي كند. اين روش پيامبر (ص) براي ايجاد بصيرت در مردم و يا بصيرت افزايي نسبت به دشمنان اسلام و پيامبر (ص) بود.
مقابله با جنگ نرم از طریق موعظه و مجادله احسن .
آيه «اُدْعُ إِلِى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُم بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ» نشان میدهد كه در جنگ نرم بايد بر اساس حكمت، منطق و استدلال فلسفی و عقلی حركت شود؛ همچنين میتوان از طريق موعظه و مجادله احسن يا همان مناظره وارد صحنه شد.
جنگ نرم همان جنگ فكری است، در يك سو جنگ بدنی و فيزيكی وجود دارد كه مبارزان با سلاحها و ابزارهای جنگی در ميدان حاضر میشوند، اما از سويی ديگر جنگ فكری است كه با برخورد دو فكر و انديشه جنگ نرم روی میدهد .
در آيه ديگری از قرآن آمده است كه «الَّذِينَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ»؛ يعنی بندگانی را كه بهترين را میشنوند و تصديق میكنند را بشارت بده. اين آيه نشان میدهد كه برای نفی يا اثبات فكر و نظريهای ابتدا بايد آنها را شناخت و بعد با آن برخورد كرد. بنابراين در جنگ نرم نيز ابتدا بايد مهاجمان را شناخت و پس از آن، با منطق و استدلال، منطق انها را رد کرد .
مجادله راهکاری دیگر برای مقابله با جنگ نرم است ، در قرآن كريم به پيامبر مكرم اسلام(ص) توصيه شده است كه به مشركان و كافران بگويد تا برهان خود را در برابر برهان اسلام بياورند«قُلْ هَاتُواْ بُرْهَانَكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ»)
بنابر این برای مقابله با جنگ نرم لازم است از سنخ آن استفاده كرد،: امروز كه ابزارهای نوينی در جبهه جنگ نرم به كار گرفته میشود، ما نيز باید از اين ابزارها برای مقابله بهره بگيريم كه اين همان مصداق جدال است.
اما بايد برای مقابله با جنگ نرم آداب جدال را دانست، با شناسايی ابزارهای نوين میتوان از آنها برای مقابله با جنگ نرم دشمن استفاده کرد . بهترين و قویترين قدرت نرم ايران درايت مقام معظم رهبری است كه توانستهاند مغالطات دشمن را به موقع شناسايی كرده و شيوهها و ترفندهای آنها رابرای ديگران تبيين كنند.
ابعاد جنگ نرم از منظر قرآن
جنگ نرم و حدود و مرزهاي آن
آموزه هاي قرآني به جنگ نرم در حوزه دشمن شناسي و مقابله با دشمن، توجه داشته است. آيات بسياري به اين مسئله از دو زاويه ديد مختلف نگريسته است. به اين معنا كه اگر دشمن برخي از سازوكارهاي جنگ رواني را در جنگ نرم به كار مي گيرد، جامعه اسلامي نيز در دفاع و مقابله با دشمن مي بايست از همه امكانات بهره گيرد و در جنگ نرم، به حكم مقابله به مثل «فمن اعتدي عليكم فاعتدوا عليه بمثل ما اعتدي عليكم و اتقواالله و اعلموا ان الله مع المتقين» عمل نماید .(بقره آیه 194)
البته در اين آيه و آيات ديگر بر اين مهم توجه و تاكيد شده است كه مومنان به حكم تقواي الهي، از هرگونه رفتارهاي ضد اخلاقي و عقلاني كه هنجارها و ارزش هاي اساسي بشريت را تضعيف مي كند و يا از ميان برمي دارد بايد پرهيز كنند. بنابراين خطوط قرمزها و محدوديت هايي را براي اين مقابله به مثل در همه حوزه ها از جمله جنگ نرم معين كرده است كه مومنان نمي توانند از آن مرزها گذر كنند و همانند دشمنان خدا و دين، عمل نمايند؛ به عنوان نمونه قتل و غارت بي گناهان و زنان و كودكان در فرهنگ ضدبشري دشمنان اسلام صورت مي گيرد ولي مومنان مجاز نيستند اين گونه رفتار كنند. در جنگ نرم نيز دشمنان به شيوه هاي زشت و ناپاكي رو مي آورند كه حريم هاي انساني و نيز قداست و كرامت بشري را مي شكند و به تهمت و افتراهاي ناموسي و همانند آن رو مي آورند، در حالي كه مومنان براساس آموزه هاي اسلامي و محوريت تقواي عقلاني و عقلايي و شرعي نمي تواند در جنگ نرم از آن ها بهره گيرند.
روش شناسي و رفتارشناسي دشمنان
خداوند در تحليل روش شناسي و رفتارشناسي دشمنان اسلام و توحيد، به اين نكته توجه مي دهد كه دشمنان اسلام، به سبب همدلي و مشابهت و همانندي در فكر و انديشه، يكسان و همانند هم عمل مي كنند (بقره آيه 118) از اين رو بخش زيادي از آيات قرآني به گزارش هاي تاريخي از رفتارهاي دشمنان و تحليل علل، عوامل، اهداف و مانند آن اختصاص يافته است؛ زيرا با تحليل آن امور به آساني مي توان رفتارهاي دشمنان عصر حاضر را تحليل و ارزيابي كرد .
و توصیه های مناسب برای مقابله و مواجهه با آن ارائه داد.
دشمنان اسلام و توحيد هرچند كه از نظر ظاهري و نژادي و قوميت ها متفاوت هستند، ولي همگي آنان از عنصر مشترك انسانيت سود مي برند كه مي تواند رفتارها و شيوه هاي آنان را يكسان نمايد. همين تشابه قلوب كه در آيه مطرح شده است، به ما اين امكان را مي دهد تا بتوانيم از پيش، رفتارهاي آنان را پيش بيني كنيم و براساس آن، سازوكارهاي مقابله را فراهم آوريم و اجازه ندهيم تا دشمن به اهداف پست و پليد خود دست يابد.
ابزارهاي جنگ نرم
تنها اختلافي كه ميان جنگ هاي نرم در گذشته و حال مي توان يافت، تفاوت در ابزارهاي و روشهايي است كه از سوي دشمنان مورد بهره برداري قرار مي گيرد؛ زيرا انسان ها هر روزي به ابزارهاي جديدي دست مي يابند كه در گذشته غيرقابل دسترسي بود. فرهنگ و تمدن بشري همان گونه كه به سوي كمال پيش مي رود در ابزارها نيز كمال مي يابد و نواقص و كمبودهاي آن جبران مي شود. دشمنان توحيد و عدالت و اسلام نيز در مقابل، هر روز بيش از گذشته تلاش مي كنند تا با استفاده از ابزارهاي نوين، سد راه اهداف كمالي و عدالت خواهانه توده هاي مردم به ويژه مسلمانان و در مومنان شوند.
گذشته ابزارهاي جنگ نرم در داستان سرايي و شعر و مانند آن خلاصه مي شد. اشعار هجوآميز به ويژه در ميدان هاي جنگي به عنوان رجز خوانده مي شد تا روحيه مخاطبان را تضعيف كرده و شرايط روحي مبارزان را تغيير دهد. رجز و شعر دو كاركرد متضاد نسبت به دوست و دشمن داشت. اشعار به دوستان انگيزه مبارزه مي بخشيد و روحيه دشمنان را تضعیف میکرد .
داستان سرايي و افسانه سازي از شخصيت هاي پهلواني از ديگر ابزارهايي بود كه در جنگ نرم ميان تمدن ها و اقوام و ملل بسيار مورد بهره برداري بوده است. اقوام از طريق افسانه ها و اسطوره سازي، نه تنها موقعيت خويش را فراتر از اقوام موجود تثبيت مي كردند و به مردم و ملت خويش انگيزه مي بخشيدند، بلكه اقوام و ملل ديگر را تحقير كرده و به سخريه مي گرفتند تا جايي كه شخص از انتساب به قوم و قبيله اي شرم مي داشت.
يكي از مهم ترين اتهاماتي كه همواره به پيامبران از سوي دشمنان ايشان زده مي شد، عنوان شاعري بود. اين اتهام از آن رو زده مي شد كه آموزه هاي آنان را در حد سخناني براي تحريك عواطف و احساسات پايين آورند و به مردم بقبولانند كه آموزه هاي آنان بيرون از دايره عقلانيت مي باشد و نمي تواند عامل خوشبختي و سعادت ايشان و دستور درست زندگانی بشر باشد .
دشمنان براي تحقير و تمسخر پيامبران، خود از ابزار شعر بهره مي بردند و اين اشعار را به گونه اي مي سرودندكه مخاطبان از انتساب خود به پيامبران و عنوان پيرو بودن شرم كنند (صافات آيه 36، طور آيه 30، انبياء آيه 5 و حاقه آيه 41) افسانه سرايي از ديگر روش هايي بود كه دشمنان براي مقابله با پيامبران در جنگ نرم از آن استفاده بسيار مي كردند كه آياتي چون آيه 25 سوره انعام و 31 سوره انفال و آيه 24 سوره نحل و 83 سوره مأمنون و 5 سوره فرقان و آیاتی دیگر بر آن دلالت می کند .
در جهان امروز، ابزارهايي كه براي جنگ نرم مورد استفاده قرار مي گيرد از تنوع و تعدد بسياري برخوردار است. روزنامه ها، تلفن هاي همراه، ماهواره ها، رسانه هاي همگاني و اينترنت و شبكه جهاني آن، در كنار ابزارهاي ديگر، مهم ترين ابزارهاي جنگ نرم است كه در بسياري از كشورها و ملت ها تأثيرات مخرب خود را گذاشته و زمينه را براي تسلط جهانخواران و دشمنان مردم فراهم آورده است.
مصداقهای عینی در قرآن و احادیث در خصوص جنگ نرم
1- تقابل حضرت آدم و حوا با شیطان.
2- در عصر پیامبر ، شیطان از همه تجربه ها ، مخالفتها و مقابله ها با جریان حق بهره می گرفت .
3- دامنه جنگ نرم از لحظه آغاز تمرد ابلیس از سجده بر آدم(ع) شروع شده و به فرموده قرآن تا «الی یوم الوقت المعلوم.
4- شايعه، ابزار مشركان و منافقان برای جنگ نرم در صدر اسلام بود.
5- تضعيف جبهه حق از سوی منافقين . «یَقُولُونَ لَئِن رَّجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَیُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَكِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَا یَعْلَمُون» عنوان كرد: منافقين خود را در نزد خداوند عزيز و پيامبر و يارانش را ذليل میپنداشتند، آنها تلاش داشتند تا جبهه خود را تقويت و ترس و وحشت در جبهه اهل حق ايجاد كنند.
6- فرعون يكی از مهمترين نمونهها است، كه در برابر حضرت موسی(ع) به يك جنگ نرم واقعی دست میزند.
7- اهانت از روش هايي است كه دشمنان اسلام همواره از آن به عنوان عامل تأثيرگذار در صحنه اجتماعي بهره برده اند. زيرا اهانت موجب مي شود تا شخصيت شكني و يا ترور شخصيت، اعتبار وجايگاه اجتماعي شخص از ميان برود و سخنان او از اعتبار و رفتارش از ارزش فروافتد. در طول تاريخ همواره دشمنان اسلام با استفاده از ابزار اهانت به قصد سبك شمردن و تحقير پيامبران و مؤمنان، كوشيدند . قرآن كريم گزارش مي كند كه منافقان با برخوردهاي توهين آميز خويش نسبت به حضرت پيامبر(ص) تلاش مي كردند تا عزت آن حضرت را درهم شكنند.
8- قرآن کریم در آيه 46 سوره نساء به رفتار يهوديان در تحريف واقعيت ها و اتهام زني و جابه جائي حق و باطل اشاره مي كند.
9- منافقان در صدر اسلام با سفيه خواندن مومنان مي كوشيدند تا آنان را در مسيري قرار دهند كه افكار و رفتارشان از نظر ديگران و خودشان سفيهانه جلوه كند. تاكيدهاي منافقان و تكرار آن از طريق شبكه هاي عنكبوتي و شايعه سازي به گونه اي بود كه برخي از مؤمنان سست ايمان، افكار و رفتارشان را خوار و ذليل مي شمردند.
10-در صدر اسلام، دشمنان به انواع تهمت ها و افتراها تمسك جستند تا شخصيت پيامبر(ص) را ترور كنند. آنان گاه به آن حضرت افترا مي زنند كه در غنايم جنگي خيانت مي كند (آل عمران آيه 161) يا آن كه كارهاي زشت و ناهنجار انجام مي دهد (نساء آيه 78) يا اين كه مجنون و جن زده است (صافات آيه 36) و گرايش به كهانت دارد (طور آيه 29) و به خدا نسبت هاي دروغ مي دهد (سبا آيات 7 و 8) و جادوگر (يونس آيه2) و و شاعر (انبیاء آیه 5) و افسون شده (اسراء آیه 47)
11-نمرود در برابر استدلال هاي حضرت ابراهيم (ع) و فرعون در برابر منطق قوي و برهاني حضرت موسي (ع) به چرندگويي و و هیاهو سالاری توسل جستند .
12-هنگامي كه مشركان مكه، نماز پيامبر (ص) و رفتارهاي منطقي و عقلاني و عقلايي وي را در عبادت مي ديدند، به جاي اين كه رفتار عبادي خود را نقد كنند به كف و سوت پناه مي برند تا هم اجازه ندهند كلمات نماز شنيده شود.
13-شخصیت سازی : در داستان حضرت موسي (ع) فرعون كوشيد تا نخست با ساحران (اعراف آيات 511 تا 711 و نيز شعراء آيات 34 تا 54 و آيات ديگر) و سپس با بلعم باعورا (اعراف آيه 671) به اهداف خود برسد و جايگزيني براي آن حضرت (ع) بسازد كه از نظر او همتراز شخصيتي موسي (ع) بودند. در زمان پيامبر (ص) نيز با معرفي دو نفر به عنوان همتراز ايشان تلاش شد با شخصيت سازي ديگران، جايگزيني براي آن حضرت معرفي كنند و قدرت را با انتقال به انان مدیریت و مهار کنند .(زخرف آیه 13)در جهان معاصر نيز با اهداي جوايز بين المللي چون صلح نوبل و حقوق بشر و شخصيت سازي از طريق رسانه ها، همانند سازي و شخصيت سازي براي رهبران صورت مي گيرد.
14-بازي با ايمان از طريق ارتداد از مهم ترين روش هايي است كه دشمنان براي تخريب روحيه مومنان از آن بهره مي گيرند.
15-در روش افك و افتراء، دشمنان تلاش مي كنند تا جايگاه رهبران و مسئولان هر جامعه و نظامي را از مقام كاريزماتيك، شخصيت هاي كامل و سالم و الگوهاي مهم ديگران پايين آورده و تنزل دهند. ازجمله معروف ترين اين وقايع مي توان به ترور شخصيت پيامبر گرامي (ص) از طريق افك و بهتان به همسر وي اشاره كرد كه در آيه 11 سوره نور گزارشي از آن آمده است. در داستان عيسي (ع) دشمنان يهودي آن حضرت (ع) چون نتوانستند آن حضرت را بي شخصيت كنند، با بهره گيري از افك و بهتان، كوشيدند تا دامن پاك دوشيزه اي چون حضرت مريم (س) را بيالايند و شخصيت كاريز ماتيك آن بزرگوار را هدف گيرند. (مريم آيه 82).
16- جنگهای صدر اسلام :
1/16- جنگ بدر :«منافقان و آنان که در دل بیماری دارند، گفتند: اینان را دینشان فریفته است».
2/16- جنگ احد : یهودیان و منافقان در مدینه شایع کردند که خبر خوشی برای پیامبرصلی الله علیه وآله نرسیده است .
3/16- جنگ احزاب : خدا و پیامبرش جز فریب به ما وعده ای نداده اند
4/16-جنگ تبوک : در هوای گرم به جنگ نروید .
5/16-صلح حدیبیه :شایعه قتل عثمان فرستاده پیامبر به مکه منجر به موضع گیری نظامی پیامبر شد .
6/16- جنگ حنین : در آغاز جنگ حنین که مسلمانان غافلگیر شدند و به هزیمت رفتند و ظاهرا کار به زیان آنها می نمود، منافقان، کفر و کینة درونی خود را آشکار ساختند. ابوسفیان گفت: اینان تا کرانة دریا عقب خواهند نشست.
راهکاری پیشنهادی :
1- ایجاد بصیرت زایی و بصیرت افزایی در آحاد جامعه برای جلوگیری از به دام افتادن تبلیغات دشمنان .
2- مقابله به مثل : تحقیر و اهانت و خوار کردن منافقان و دشمنان .
3- آگاهی بخشی در مردم نسبت به جایگاه شخصیت های جامعه بویژه جایگاه مترقی ولایت فقیه .
4- واکنش به هنگام و شفاف سازی درست مسائل مطروحه .
5- تشدید مجازات عوامل دخیل در ایجاد فتنه و شایعه در داخل کشور.
6- استفاده از ابزار موعظه و مجادله احسن در مسائل و مشکلات .
7- استفاده از روش پیشنهادی قرآن ( تهدید از طریق ترساندن و ارعاب .)
8- تقویت باور ها و ارزشهای درونی و اعتقادی مردم (تقویت هویت دینی و ملی )
9- استفاده از قدرت فرهنگی انقلاب اسلامی در بیداری ملتها برای مقابله با استعمارگران در اقصی نقاط جهان .
10-دسترسی به ابعاد قدرت نرم در سطوح ملی ، منطقه ای و بین المللی .
( مقام معظم رهبری )
دشمن در جنگ نرم تلاش دارد با استفاده از ابزارهای فرهنگی و ارتباطاتی پیشرفته و با شایعه و دروغ پراکنی و استفاده از برخی بهانه ها ، میان آحاد مردم تردید ، بدبینی و اختلاف ایجاد کند .
الهي كفي بي عزا ان اكون لك عبدا و كفي بي فخرا ان تكون لي ربا انت كما احب فجعلني كما تحب